Scenarios

Author:

Katarzyna Kołacz

Keywords:

lód, temperatura, woda

Purpose of the experiment:

Celem doświadczenie jest pokazanie klubowiczom, w jaki sposób sól wpływa na lód.

Wskazówki dla opiekuna

Podczas doświadczenia można realizować elementy Podstawy Programowej wychowania przedszkolnego:

  • Obszar I, pkt 6, 7
  • Obszar III, pkt 9
  • Obszar IV, pkt 5, 13

Wiodące pytanie

Co roztapia lód?

Sprawdzanie przedwiedzy klubowiczów

Wstępem do doświadczenia może być rozmowa na temat produktów, jakie zwykle zamrażamy (np. owoce, mięso, wodę), i sposobów ich rozmrażania (pytanie pomocnicze dla klubowiczów: jak można przyspieszyć rozmrażanie?).

Pytania służące zaciekawieniu klubowiczów

  • Jak szybko roztapia się lód? Jak można przyspieszyć ten proces?
  • Co trzeba zrobić, by woda zamarzła? Co trzeba zrobić, by lód się roztopił?
  • Jakie znacie sposoby radzenia sobie z oblodzonymi chodnikami zimą?

List of materials:

  1. zapałki
  2. sól drobnoziarnista
  3. zestaw małych miarek kuchennych (lub małe łyżeczki)
  4. pojemnik do robienia kostek lodu (przegródki muszą być długości zapałki; jeśli nie są, należy skrócić zapałkę)
  5. zamrażarka
  6. woda
  7. stoper
  8. notatnik z długopisem
  9. małe karteczki samoprzylepne

Planowanie doświadczenia wspólnie z klubowiczami

Doświadczenie należy wykonać 2-etapowo, tak by klubowicze widzieli, jak zapałki umieszczona są w przegródkach przed zamrożeniem wody.

Postawcie wspólnie hipotezy odpowiadające na wybrane przez was pytanie badawcze, np.:

  • Która część kostki lodu będzie szybciej się topić?
  • Kiedy będzie można wyjąc zapałki z przegródek?

Zastanówcie się, jak będziecie zapisywać obserwacje.

Completion stages:

  1. Napełnij wodą pojemnik do robienia kostek lodu.
  2. Do przegródek włóż zapałki, tak żeby unosiły się na wodzie (jeśli są za długie, skróć je).
  3. Wstaw pojemnik do zamrażalnika i zaczekaj, aż całość zamarznie (potrzeba na to ok. 1–1,5 godz.).
  4. Po wyjęciu pojemnika z zamrażalki sprawdź, czy można wydobyć zapałki z lodu.
  5. Oznacz zapałki numerkami z boku pojemnika.
  6. Do przegródek z zapałkami wsyp równomiernie różne ilości soli odmierzone miarką.
  7. Włącz stoper.
  8. Sprawdzaj, po jakim czasie zapałki zostaną uwolnione z lodu (po ok. pół minuty).
  9. Zapisuj wyniki.

Questions to the experiment:

  • Ile potrzeba soli, by roztopić lód?
  • Jak należy posypać solą kostkę lodu, by uwolnić zapałkę? Czy sól ma być wsypana w jednym miejscu czy równomiernie?
  • W jaki sposób najszybciej udało się uwolnić zapałkę?

Refleksja po doświadczeniu

W podsumowaniu warto przywołać sytuację z życia codziennego, w której mamy do czynienia z rozmrażaniem lodu solą – posypywanie solą jezdni w sezonie jesienno-zimowym. Opiekun może też zwrócić uwagę dzieci na kwestię wpływu soli na rośliny.

Polecany artykuł: Czy zima musi oznaczać sól na drogach?

Description of the phenomenon:

Czysta woda zamarza w temperaturze 0°C, natomiast woda słona w niższej temperaturze. Sól obniża temperaturę krzepnięcia wody. Dzieje się tak, ponieważ jony sodu i chloru wybijają cząsteczki wody z sieci krystalicznej lodu, jednocześnie nie wbudowując się w nią. W naszym doświadczeniu wsypana sól stopiła wierzchnią warstwę lodu – co pozwoliło na uwolnienie zapałki z kostki – podczas gdy niższe warstwy pozostały zamrożone. Więcej o tym zjawisku – zob. „Źródła”.

Interpretations of results:

Interesting facts:

  • Dodanie soli do wody powoduje podniesienie temperatury wrzenia o 0,5°C i obniżenie temperatury krzepnięcia o 1,85°C na każde 2,92 g soli rozpuszczone w 100 ml wody. Różnice temperatur wynikają ze zmiany oddziaływań między cząsteczkami wody a jonami sodu i chloru.

Źródła

Powiązane doświadczenia

Góra lodowa

Date added: 06.03.2020 Author: Administrator SECURITY: Bezpieczne Field: Physics DOWNLOAD PDF PRINT FROM PDF